Realizacja projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej (zarówno konkurencyjnych jak i niekonkurencyjnych) wiąże się z licznymi obowiązkami informacyjnymi i promocyjnymi, których celem jest informowanie społeczeństwa o udzielonym wsparciu.
Zgodnie z §24 umowy o dofinansowanie projektu (wzór umowy z Zasad finansowania Programu FERS, co do zasady analogiczne zapisy w decyzjach o dofinansowanie projektu w zakresie obowiązków informacyjnych i promocyjnych) oraz rozporządzeniem 2021/1060, Beneficjenci projektów mają szereg obowiązków, których spełnienie jest kluczowe nie tylko dla prawidłowej realizacji przedsięwzięcia, ale również dla uniknięcia potrącenia środków dofinansowania. Niestety, w praktyce często pojawiają się błędy i niedociągnięcia.
Obowiązki informacyjne Beneficjenta są dokładnie opisane w Załączniku nr 10 do umowy o dofinansowanie projektu.
Jednym z obowiązkowych obszarów, które podlegają kontroli planowej w ramach projektu FERS, jest realizacja działań informacyjnych i promocyjnych. Na podstawie dotychczasowych doświadczeń Instytucji Pośredniczącej przedstawiamy najczęstsze błędy w tym obszarze:
- Nieprawidłowe oznaczenie materiałów informacyjnych i stron internetowych.
Często spotykane są błędy w doborze i kolejności znaków obowiązkowych, takich jak znak Funduszy Europejskich, barwy Rzeczypospolitej Polskiej, znak Unii Europejskiej czy logo Instytucji Zarządzającej. Niewłaściwe zestawienie tych elementów powoduje, że oznakowanie nie spełnia wymogów formalnych. - Brak pełnej informacji o projekcie w mediach społecznościowych.
Beneficjenci często umieszczają opis projektu jedynie na oficjalnych stronach internetowych, pomijając media społecznościowe, które są równie istotnym kanałem komunikacji. Ponadto, publikacje w mediach społecznościowych nie zawierają wymaganych hasztagów tj. #FunduszeUE lub #FunduszeEuropejskie, oznaczeń czy informacji o wsparciu z UE.
Przykładowy opis projektu na stronie internetowej i w mediach społecznościowych zamieszczono Podręczniku wnioskodawcy i beneficjenta Funduszy Europejskich na lata 2021-2027 w zakresie informacji i promocji (pkt 11.4). - Niewidoczność informacji dla odbiorcy.
Informacje dotyczące projektu, w tym krótki opis, cele, rezultaty oraz fakt dofinansowania, powinny być dostępne i w miarę możliwości widoczne od razu po wejściu na profil w mediach społecznościowych lub stronę internetową. Na przykład na platformie Facebook rekomendujemy „przypięcie” posta z opisem projektu na profilu Beneficjenta, tak aby był zawsze widoczny dla odwiedzających, niezależnie od daty publikacji. - Nieprawidłowe oznaczenie dokumentów i materiałów projektowych
Przykładem mogą być formularze, raporty czy karty zgłoszeniowe uczestników, które nie zawierają logotypów. Pamiętaj, że produkty projektu np. raporty/diagnozy itd. powinny być prawidłowo oznaczone. Tak samo dokumentacja uczestników projektu. - Niewłaściwe oznakowanie miejsc realizacji projektu.
W zależności od wartości projektu i rodzaju realizowanego działania, jesteś zobowiązany do umieszczenia odpowiednich materiałów informacyjnych, tj. plakatów lub tablic informacyjnych o określonych wymiarach i wzorach. Częstym błędem jest stosowanie niewłaściwego rozmiaru, modyfikowanie wzoru plakatu lub pomijanie obowiązku umieszczenia trwałej tablicy informacyjnej. - Błędne oznakowanie zakupionego sprzętu i wyposażenia.
Zakupiony sprzęt powinien być oznakowany naklejkami zgodnymi z obowiązującym wzorem i wymiarami. W praktyce spotyka się przypadki stosowania nieprawidłowych naklejek lub ich braku. - Niewłaściwa forma i treść plakatów oraz materiałów informacyjnych.
Plakaty często zawierają błędy merytoryczne lub graficzne, tj. zmiany kolorów czcionki, dodawanie nieautoryzowanych elementów, nieprawidłowe rozdzielanie informacji o dofinansowaniu czy brak wymaganego zakresu danych (np. nazwa beneficjenta, tytuł projektu, wysokość dofinansowania, adres strony z mapą dotacji). - Brak organizacji wydarzeń informacyjno-promocyjnych.
W przypadku projektów o dużej wartości konieczne jest organizowanie eventów promujących projekt z udziałem przedstawicieli instytucji unijnych i krajowych. Zwróć uwagę na zapisy w tym zakresie w umowie o dofinansowanie projektu. - Niepełne lub nieprawidłowe oznaczenie projektu na stronach partnerów oraz innych instytucji współpracujących.
Partnerzy projektu również mają obowiązek informowania o współfinansowaniu, a często zdarza się, że nie umieszczają pełnego opisu lub wymaganych elementów oznakowania na swoich kanałach komunikacji. - Nieprzestrzeganie wymogów dotyczących formatu i kolorystyki materiałów.
Korzystanie z wersji achromatycznych oznaczeń wymaga przestrzegania określonych zasad dotyczących znaków (np. wykluczenie barw RP), co jest często pomijane.
Informujemy także, że w ramach kontroli projektów Kontrolujący weryfikują, czy zachodzi obowiązek realizacji zadań opisanych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 maja 2021 r. w sprawie określenia działań informacyjnych podejmowanych przez podmioty realizujące zadania finansowane lub dofinansowane z budżetu państwa lub z państwowych funduszy celowych, a jeśli tak – czy zadania opisane w ww. Rozporządzeniu są realizowane prawidłowo.
Ww. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 maja 2021 r. określa rodzaje tych działań, oraz sposób ich realizacji, w tym okres, w którym mają być realizowane, a także kwotę lub kwoty finansowania lub dofinansowania z budżetu państwa lub z państwowych funduszy celowych, do wysokości których nie powstaje obowiązek określony w art. 35a ust.1 ustawy.
Szczegółowe informacje w tym zakresie (wraz ze wzorami plakatu oraz tablicy) zawarto na stronie: Działania informacyjne - Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Portal Gov.pl
Realizacja obowiązków informacyjnych i promocyjnych jest kluczowa dla prawidłowego wykorzystania środków unijnych. Niedopełnienie tych obowiązków skutkuje nałożeniem korekt finansowych w formie pomniejszenia kwoty dofinansowania. Wysokość takich korekt określa Załącznik nr 11 do umowy o dofinansowanie projektu. Choć pomniejszenia mogą wydawać się niewielkie procentowo, to w przypadku dużych projektów stanowią one istotną kwotę. Ponadto powtarzające się uchybienia mogą wpłynąć na ocenę rzetelności Beneficjenta, a w skrajnych przypadkach prowadzić do dodatkowych sankcji.
Zachęcamy również do zapoznania się z Podręcznikiem wnioskodawcy i beneficjenta.

